
Bir chiller bakım sözleşmesi, yalnızca "yılda iki bakım" yazan bir kâğıt olmamalı. İyi hazırlanmış bir sözleşme ya da şartname; neyin, ne sıklıkla, hangi ölçümlerle yapılacağını, arıza anında ne kadar sürede müdahale edileceğini ve hangi masrafların kapsama dahil olduğunu açıkça yazar. Bu yazı, satınalma ve tesis yöneticileri için bir kontrol listesi olarak hazırlandı.

Teklifleri karşılaştırırken bu dokuz maddenin her birinin yazılı olup olmadığına bakın.
Önce sözleşme modeli: üç yaygın tür
Kontrol listesine geçmeden önce hangi tür sözleşmeyi istediğinize karar vermek, şartnamenin geri kalanını kolaylaştırır. Sahada üç yaygın model görüyoruz:
Periyodik bakım sözleşmesi: Belirli sayıda planlı ziyaret, ölçüm ve rapor. Arıza onarımı ve parçalar ayrıca tekliflendirilir. Bütçesi en öngörülebilir modeldir; arıza riskini işletme taşır.
Bakım ve öncelikli müdahale: Planlı ziyaretlere ek olarak arıza çağrılarında öncelik ve yazılı bir müdahale süresi. İşçilik kapsamı sözleşmede tanımlanır, parçalar ayrıca fiyatlanır.
Tam kapsamlı sözleşme: Belirli parçalar ve sarf malzemeler de kapsamdadır. Riskin bir bölümü servise geçtiği için kapsamın, istisnaların ve cihazın başlangıç durumunun çok net yazılması gerekir; bu tür bir sözleşmeden önce genellikle cihazlar yerinde incelenir.
1. Cihaz envanteri ve kapsam
Sözleşme kapsamındaki her chiller'ın marka, model, seri numarası, kapasite, soğutucu akışkan tipi ve miktarı.
Kapsama dahil yardımcı ekipman: pompalar, soğutma kulesi, genleşme tankı, su şartlandırma, kontrol panoları, bina otomasyonu arayüzü.
Kapsam dışı kalan ekipmanın açıkça yazılması; belirsizlik arıza anında tartışma demektir.
2. Ziyaret sıklığı ve takvim
Kapsamlı bakımların sayısı ve ayları: en az sezon öncesi ve sezon sonu. Proses soğutmasında ve yedek grubu olmayan tesislerde daha sık.
Ara kontrol ziyaretleri ve içerikleri.
Bakımların üretim ya da bina kullanımına göre planlanması; mesai dışı ve hafta sonu çalışma koşulları.
Bakım sıklığının nasıl belirlendiğini Chiller bakım periyodu yazımızda anlattık.
3. Her ziyarette yapılacak işler ve ölçümler
Emme ve basma basınçları, süperheat, subcooling, kompresör akımları, su giriş-çıkış sıcaklıkları ve debi.
Evaporatör ve kondenser yaklaşım sıcaklıkları; temizlik ihtiyacını takvimden çok bu değerler gösterir.
Kaçak testi yönteminin ve kayıt biçiminin belirtilmesi.
Kondenser ve evaporatör temizliğinin sıklığı ve yöntemi.
Elektrik panosu, kontaktörler, koruma ayarları.
Kontrolör alarm geçmişinin okunması ve parametre yedeği.
Kompresör yağ kontrolü; vidalı gruplarda yağ analizi sıklığı.
Ayrıntılı bakım listesi için Chiller bakımı nasıl yapılır? yazımıza ve indirilebilir kontrol listesine bakabilirsiniz; şartnameye ek olarak kullanılabilir.

Bakım ziyaretinde elektrik panosunda ölçüm. Sözleşmede hangi değerlerin ölçüleceği yazılı olmalıdır.
4. Raporlama
Her ziyaretten sonra yazılı rapor: cihaz kimliği, ölçüm değerleri, yapılan işler, tespitler ve öneriler.
Ölçümlerin bir önceki ziyaretle karşılaştırılması; verim kaybının trend olarak takibi.
Soğutucu akışkan eklemesi ve kaçak testlerinin kaydı.
Raporun teslim süresi ve biçimi (basılı, PDF, dijital panel).
5. Arıza müdahalesi
Arıza çağrısı kanalı ve çalışma saatleri; 7/24 hat olup olmadığı.
Müdahale süresinin rakamla yazılması; "en kısa sürede" ifadesi yerine saat cinsinden taahhüt.
Sözleşmeli müşteriye öncelik tanınıp tanınmadığı.
Mesai dışı ve acil çağrıların ücretlendirmesi.
6. Yedek parça ve sarf malzeme
Hangi sarf malzemelerin (filtreler, yağ, contalar, temizlik kimyasalları) fiyata dahil olduğu.
Soğutucu akışkanın dahil olup olmadığı; dahil değilse nasıl fiyatlanacağı.
Yedek parçada indirim oranı ve orijinal / eşdeğer parça tercihi.
Kritik parçaların (kompresör, kontrol kartı, genleşme valfi) temin süresi ve stok önerisi.
7. Su tarafı ve soğutma kulesi
Su soğutmalı sistemlerde kule ve su şartlandırmasının kimin sorumluluğunda olduğu açıkça yazılmalı. Chiller servisi, kule bakımı ve su şartlandırma farklı firmalarca yapılıyorsa koordinasyon ve kondenser borusu temizliğinin sorumluluğu netleşmelidir. Ayrıntı için Su soğutmalı chiller yazımıza bakabilirsiniz.
8. Garanti, sorumluluk ve yasal yükümlülükler
İşçilik garantisinin süresi ve kapsamı.
Soğutucu akışkanla çalışan personelin sertifika durumu ve florlu sera gazlarıyla ilgili kayıt yükümlülüklerinin kimde olduğu.
Sigorta ve iş güvenliği koşulları.
Cihaz garantisi devam ediyorsa üretici garanti koşullarıyla uyum.
9. Fiyat, süre ve fesih
Sözleşme süresi ve yenileme koşulları.
Fiyatın sabit mi olduğu, güncelleme yöntemi ve dönemi.
Ödeme planı.
Hizmet seviyesi karşılanmadığında uygulanacak koşullar ve fesih hakkı.
Bakım fiyatını hangi kalemlerin belirlediğini chiller servis ve bakım fiyatı yazısında ayrıca anlattık; o yazı, teklifleri aynı kapsam üzerinden okumanıza yardımcı olur.
Ek madde: enerji verimliliği ve performans takibi
Bakım sözleşmesi yalnızca arızayı önlemenin değil, chiller'ın ne kadar enerjiyle çalıştığını izlemenin de aracıdır. Şartnameye şu maddeleri eklemek, verim kaybını elektrik faturasına yansımadan görmenizi sağlar:
Her ziyarette kompresör akımlarının, su sıcaklıklarının ve yaklaşım sıcaklıklarının önceki ziyaretle karşılaştırılması.
Kondenser ve evaporatör temizliğinin ölçüme bağlanması: yaklaşım sıcaklığı sözleşmede belirlenen eşiği aşınca temizlik planlanır.
Set değerleri, kademelendirme ve zaman programlarının yılda en az bir kez gözden geçirilip öneri olarak raporlanması.
Free cooling ya da ısı geri kazanımı olan sistemlerde mevsim geçişlerinde bu fonksiyonların test edilmesi.
Enerji analizörü ya da alt sayaç varsa okumaların rapora eklenmesi.
Tasarruf yollarını chiller enerji tüketimi ve free cooling yazısında ayrıntılı ele aldık.
Teklifleri nasıl karşılaştırmalı?
Tüm firmalara aynı şartnameyi ve aynı cihaz envanterini gönderin; farklı kapsama verilen fiyatlar karşılaştırılamaz.
Teklifleri madde madde yan yana koyun: ziyaret sayısı, ölçüm listesi, rapor biçimi, müdahale süresi, dahil olan sarf ve kapsam dışı kalemler.
Kapsam dışı kalemleri ayrıca fiyatlatın: soğutucu akışkan, kule bakımı, kimyasal temizlik, mesai dışı çağrı.
Örnek bir bakım raporu isteyin; raporun kalitesi, bakımın kalitesi hakkında en somut fikri verir.
Cihazlar görülmeden verilen tam kapsamlı fiyatlara temkinli yaklaşın; cihazın durumu bilinmeden risk doğru fiyatlanamaz.
Sık yapılan hatalar
Kapsamı "genel bakım" gibi belirsiz ifadelerle yazmak.
Ölçüm ve rapor şartı koymamak; ölçüm yoksa bakımın yapıldığını da doğrulayamazsınız.
Müdahale süresini rakamla yazmamak.
Kule ve su şartlandırmasını sözleşme dışında bırakıp sorumluluğu boşlukta bırakmak.
Teklifleri kapsamı karşılaştırmadan yalnızca fiyata göre değerlendirmek.
Sahada en sık gördüklerimiz
Sezon başladıktan sonra imzalanan sözleşmeler. Haziranda başlayan bir sözleşmede ilk ziyaret çoğu zaman bir arıza çağrısı olur; sezon öncesi bakım fırsatı kaçmıştır. Sözleşmeyi kış aylarında hazırlamak, ilk bakımın mart–nisanda yapılmasını sağlar.
Envanterde unutulan cihazlar. Sonradan eklenen bir proses chiller'ı ya da yedek grup listede yoksa, arızasında sorumluluk tartışma konusu olur.
Başlangıç değeri olmayan ilk yıl. Devreye alma raporu ya da ilk ziyaretin ölçümleri sözleşme dosyasına girmezse, sonraki ölçümlerin karşılaştırılacağı referans kalmaz.
Ölçümsüz raporlar. "Bakım yapıldı, cihaz normal" yazan bir rapor, bir sonraki ziyarette neyin değiştiğini göstermez.
Sık sorulan sorular
Bakım sözleşmesi ne kadar süreli yapılır?
Çoğunlukla bir yıllık yapılır ve yenilenir. Çok yıllı sözleşmelerde fiyat güncelleme yöntemi ve dönemi baştan yazılmalıdır.
Sözleşme dönemi içinde cihaz eklenebilir mi?
Eklenebilir. Yeni cihazın envantere işlenmesi, ilk ziyarette durumunun tespit edilmesi ve kapsamın ek bir protokolle yazılması gerekir.
Şartnamede marka belirtmek gerekir mi?
Cihazların markası envanterde yazılır. Servis firması için marka şartı koymak yerine, o markanın kontrol platformunda deneyim ve referans istemek daha işlevseldir.
Garanti süresindeki bir chiller sözleşmeye alınabilir mi?
Alınabilir, ama önce garanti şartları okunmalıdır; bazı üreticiler bu dönemde bakımın yetkili servisçe yapılmasını ister. Ayrıntı için chiller yetkili servis mi, bağımsız servis mi? yazımıza bakabilirsiniz.
Sonuç
İyi bir bakım sözleşmesi, arıza çıkmadan önce herkesin neyi, ne zaman ve nasıl yapacağını bildiği sözleşmedir. Bu listeyi kendi şartnamenize uyarlayabilir, tekliflerinizi aynı kapsam üzerinden karşılaştırabilirsiniz. Bakım sözleşmesi seçeneklerimiz için bakım sözleşmesi bölümümüze bakabilir, tesisiniz için keşif ve teklif talep edebilirsiniz.



