Chiller'ları kondenser tipine göre hava ve su soğutmalı olarak ayırdığımız gibi, kompresör tipine göre de ayırırız. Kompresör tipi; cihazın kapasite aralığını, kısmi yükteki verimini, bakım ihtiyacını ve arıza anında onarım seçeneklerini belirler. Bu yazıda üç yaygın tipi servis gözüyle karşılaştırdık.
Scroll kompresör
Biri sabit, diğeri eksantrik hareket eden iki spiralin arasında gazı sıkıştırır. Küçük ve orta kapasiteli chiller'larda en yaygın tiptir.
Kullanım: Ofis katları, küçük ve orta ticari binalar, oteller, proses soğutması.
Kapasite kontrolü: Genellikle birden fazla kompresörün kademeli devreye girmesiyle; bazı modellerde inverterli kompresörle.
Arıza profili: Sıvı dönüşüne ve kısa çevrime duyarlıdır; yağ dönüşü ve elektrik sorunları sık nedenler arasındadır.
Servis: Hermetiktir, içi açılmaz; arızalandığında değiştirilir. Çok kompresörlü yapı sayesinde bir kompresör arızalansa da cihaz kısmi kapasiteyle çalışmaya devam eder.
Tandem bağlı iki scroll kompresör. Kapasite, kompresörlerin kademeli devreye girmesiyle ayarlanır.
Vidalı kompresör
Birbirine geçen rotorların (ya da tek rotor ve yıldız çarkların) arasında gazı sıkıştırır. Orta ve büyük kapasitede yaygındır; çift vidalı tasarım en yaygın olanıdır, bazı üreticiler tek vidalı tasarım kullanır.
Kullanım: AVM, otel, hastane, sanayi tesisleri; hava ve su soğutmalı gruplar.
Kapasite kontrolü: Sürgülü valf ile kademesiz ya da kademeli; yeni nesillerde inverterle değişken devir.
Arıza profili: Yağ sistemi kritiktir: yağ ayırıcı, yağ filtresi, yağ seviyesi ve yağ basıncı sık alarm kaynaklarıdır. Rotor ve yatak aşınması uzun dönemde görülür.
Servis: Çoğunlukla yarı hermetiktir; atölyede revize edilebilir. Revizyon, yeni kompresöre göre çoğu zaman ekonomiktir ve cihaza uzun yıllar kazandırır.
Santrifüj kompresör
Gazı dönen bir çarkla hızlandırıp basınca dönüştürür. Çok büyük kapasitelerde en verimli seçeneklerden biridir.
Kullanım: Büyük AVM'ler, kampüsler, havalimanları, hastane santralleri; çoğunlukla su soğutmalı.
Kapasite kontrolü: Giriş kılavuz kanatları ve/veya değişken devirli sürücü.
Arıza profili: Düşük yükte ve yüksek kondenser basıncında dalgalanma (surge) riski; yağlı tiplerde yağ sistemi, bazı tiplerde sürücü ve yatak elektroniği.
Servis: Revizyon kapsamı ölçüm ve titreşim analiziyle belirlenir; uzmanlık ve planlama ister. Manyetik yataklı yağsız tasarımlarda yağ sistemi yoktur, bakımın ağırlığı sürücü ve kontrol elektroniğine kayar.
Pistonlu kompresör
Eski chiller'larda hâlâ karşılaşılan klasik tip. Yeni cihazlarda yerini büyük ölçüde scroll ve vidalı kompresörlere bıraktı. Valf ve segman aşınması tipik arızalarıdır; parça bulunabilirliği revizyon kararında belirleyicidir.
Servis açısından karşılaştırma
Arızada ilk seçenek: Scroll'da değişim; vidalı ve santrifüjde çoğunlukla revizyon.
Bakımın odağı: Scroll'da süperheat, akım dengesi ve elektrik; vidalıda yağ sistemi ve yük kontrolü; santrifüjde yağ ya da yatak sistemi, kılavuz kanat ve kondenser basıncı.
Kısmi yük verimi: İnverterli ve kademeli sistemler kısmi yükte avantaj sağlar; yıl boyu değişken yükte çalışan tesislerde önemlidir.
Duruş süresi: Scroll değişimi genellikle kısa sürer; vidalı ve santrifüj revizyonu planlama ve parça temini gerektirir.
Kompresör arızalarının belirtileri ve teşhisi için chiller tamiri bölümümüze, chiller tiplerinin genel tanıtımı için Chiller ne demek? yazımıza bakabilirsiniz.
Kompresör tipi, bakımın odağını ve arıza anında hangi seçeneklerin masada olduğunu belirler.
Sonuç
Kompresör tipi, cihazın nasıl bakım isteyeceğini ve arıza anında hangi seçeneklerin masada olacağını belirler. Tesisinizdeki chiller'ın kompresör tipine uygun bir bakım planı için chiller servisi sayfamızdan keşif talep edebilirsiniz.
