Chiller'ın soğutmaması üç farklı şekilde görünür: cihaz hiç çalışmıyordur, çalışıyor ama çıkış suyu soğumuyordur ya da soğutuyor ama set sıcaklığına ulaşamıyordur. Her birinin nedeni farklıdır. Bu yazı acil durumdaki okuyucu için yazıldı: önce beş dakikada kendi başınıza yapabileceğiniz kontroller, sonra en sık sekiz neden ve cihazı hemen durdurmanız gereken durumlar.
Beş dakikalık ilk kontrol
Kumandada alarm var mı? Alarm kodunu ve metnini not edin. Kodun anlamı için Chiller arıza kodları yazımıza bakabilirsiniz. Alarmı tekrar tekrar sıfırlamayın.
Cihaz gerçekten açık mı? Zaman programı, uzaktan açma-kapama kontağı, bina otomasyonu komutu ve mod (soğutma/ısıtma) seçimi kontrol edin. Tatil programında unutulmuş bir kapatma sık görülür.
Set değeri doğru mu? Çıkış suyu set değeri ve varsa talep sınırı (demand limit) ayarını kontrol edin; birinin ayarı değiştirmiş olması ihtimali vardır.
Su akıyor mu? Evaporatör pompasının çalıştığını, vanaların açık olduğunu, pislik tutucunun tıkalı olmadığını ve devrede hava olmadığını doğrulayın.
Kondenser nefes alabiliyor mu? Hava soğutmalı grupta fanların hepsi dönüyor mu, kondenser yüzeyi kirli mi, cihazın önü kapatılmış mı? Su soğutmalı grupta kule fanı ve kondenser pompası çalışıyor mu?
Bu kontrollerden biri sorunu açıklıyorsa düzeltip cihazı gözleyin. Açıklamıyorsa ya da alarm tekrar ediyorsa servisi arayın ve gördüklerinizi iletin.
Hava soğutmalı grupta tüm fanların dönmesi ve fan çıkışlarının açık olması gerekir.
Chiller'ın soğutmamasının 8 olası nedeni
Kirli kondenser veya yüksek basınç kısıtlaması. Kondenser ısıyı atamazsa kontrolör önce kapasiteyi kısar (sınır alarmı), sonra devreyi durdurur. Cihaz çalışıyor görünür ama soğutmaz. En sık neden budur; ayrıntı: Chiller yüksek basınç arızası.
Gaz eksikliği veya kaçak. Akışkan eksildikçe kapasite düşer, emme basıncı düşer, süperheat yükselir. Sonunda alçak basınç alarmı gelir.
Bir kompresör veya devre devre dışı. Çok kompresörlü gruplarda bir kompresör arızalanınca cihaz kısmi kapasiteyle çalışmaya devam eder; yoğun yükte yetmez. Kumandada kompresör durumuna ve alarm geçmişine bakılmalıdır.
Su debisi sorunu. Düşük debide su evaporatörde fazla soğur ve donma koruması devreye girer; yüksek debide ise çıkış suyu yeterince soğumaz. Pompa, vana ve filtreler kontrol edilir.
Genleşme valfi veya sensör arızası. Elektronik genleşme valfi yeterince açmazsa evaporatör aç kalır; kayan bir sensör kontrolörün yanlış karar vermesine yol açar.
Kontrol ayarları. Yanlış set değeri, talep sınırı, kademelendirme ayarı ya da bina otomasyonundan gelen bir komut kapasiteyi kısıtlayabilir.
Evaporatör kirlenmesi. Su tarafındaki kir ve kireç ısı transferini düşürür; su hem yavaş soğur hem de alçak basınç riski artar.
Yük artmış, kapasite yetmiyor. Binaya yeni kat, üretime yeni makine eklenmişse cihaz tam kapasitede çalışsa da yetmeyebilir. Bu durumda önce mevcut kapasitenin ne kadarının bakımla geri kazanılabileceği ölçülür.
Hangi belirti hangi nedene işaret eder?
Yalnızca öğle saatlerinde ve sıcak günlerde soğutmuyor: kirli kondenser, fan sorunu, hava kısa devresi.
Kapasite haftalar içinde yavaş yavaş düşüyor: gaz kaçağı ya da kirlenme.
Birden soğutmayı bıraktı: kompresör, elektrik (faz, sigorta, kontaktör) ya da su akışı.
Çıkış suyu dalgalanıyor: sensör, debi ya da kontrol ayarı.
Cihaz sık dur-kalk yapıyor: yük dengesizliği, aşırı büyük kapasite ya da ayar hatası; kompresör ömrünü kısaltır.
Belirtinin ne zaman ve nasıl ortaya çıktığı, olası nedenleri büyük ölçüde daraltır.
Cihazı hemen durdurmanız gereken durumlar
Kompresörden metalik ses, vuruntu ya da olağandışı titreşim geliyorsa.
Yanık kokusu, duman ya da panoda aşırı ısınma izi varsa.
Donma koruması alarmı geldiyse ve su akışı doğrulanamıyorsa.
Aynı güvenlik alarmı kısa sürede tekrar ediyorsa.
Kompresör kapatıldığı hâlde çalışmaya devam ediyorsa (yapışmış kontaktör).
Bu durumlarda cihazı enerjisiz bırakın ve servisi arayın. Israrla çalıştırmak küçük bir arızayı kompresör değişimine dönüştürebilir.
Servis ne yapar?
Önce ölçüm: emme ve basma basınçları, süperheat, subcooling, kompresör akımları, su giriş-çıkış sıcaklıkları ve debi, alarm geçmişi. Bu değerler nedeni büyük ölçüde ayırır; parça değişimi ancak ölçüm sonucuna göre yapılır. Onarımın ardından cihaz yükte test edilir ve değerler servis formuna yazılır. Süreç ve kapsam için chiller tamiri bölümümüze bakabilirsiniz.
Nasıl önlenir?
Soğutmama şikâyetlerinin büyük bölümü bakımla önlenebilir türdendir: sezon öncesi kondenser temizliği, kaçak testi, su tarafı filtrelerinin temizliği ve ölçüm kaydı. Adım adım liste için Chiller bakımı nasıl yapılır? yazımıza ve indirilebilir kontrol listesine bakabilirsiniz.
Sonuç
Chiller'ın soğutmaması çoğu zaman tek bir parçanın değil, bir koşulun sonucudur: kirli kondenser, eksik gaz, düşük debi ya da bir ayar. Beş dakikalık kontrol birçok durumu açıklar; açıklamıyorsa ölçüm yapan bir servisle nedeni bulun. Arıza anında chiller servisi sayfamızdan bize ulaşabilir, İstanbul içindeyseniz İstanbul chiller servisi sayfamızdan aynı gün müdahale isteyebilirsiniz.
